O blackoucie mówi się jak o scenariuszu z filmu: cały kraj bez prądu na kilka dni. W praktyce dużo częstszy jest inny wariant, lokalna awaria po wichurze, która wyłącza kilka wsi albo dzielnicę na kilkanaście godzin. Po każdej większej nawałnicy bez prądu zostają w Polsce dziesiątki tysięcy odbiorców, a na terenach z liniami napowietrznymi przywracanie zasilania potrafi potrwać.

Dla domu różnica między blackoutem a zwykłą awarią jest żadna. Skutek jest ten sam.

Co gaśnie w nowoczesnym domu

Im nowszy dom, tym więcej w nim urządzeń, które bez prądu nie zrobią nic:

• ogrzewanie, pompa ciepła stoi, kocioł gazowy też, bo jego sterownik i pompa obiegowa potrzebują zasilania
• woda, pompa w studni nie pracuje, zostaje tyle, ile jest w zbiorniku hydroforu
• kanalizacja, przepompownia ścieków przestaje działać
• wentylacja mechaniczna, rekuperator stoi
• lodówka i zamrażarka, kilkanaście godzin to już realne ryzyko dla zawartości
• brama garażowa, zwykle ma odblokowanie ręczne, ale trzeba wiedzieć gdzie
• internet, router gaśnie od razu, stacje bazowe mają własne podtrzymanie, ale ograniczone

Paradoks polega na tym, że stary dom z kotłem na drewno i kuchenką gazową przechodzi awarię lżej niż nowy, w pełni zelektryfikowany.

Ile energii potrzebuje dom na czas awarii

Zanim zaczniesz porównywać magazyny energii i agregaty, policz swoje minimum. Chodzi o to, co ma działać, a nie o to, co masz w domu.

Zestaw podstawowy to zwykle lodówka, oświetlenie, router, ładowanie telefonów, pompa obiegowa ogrzewania i pompa wody. Razem najczęściej kilka kilowatogodzin na dobę. Zestaw rozszerzony, z pompą ciepła albo płytą indukcyjną, to zupełnie inna skala. Pompa ciepła zimą potrafi zużyć kilkanaście kilowatogodzin dziennie, więc utrzymanie ogrzewania z magazynu przez dobę wymaga poważnej pojemności.

Dwa pytania, które warto sobie zadać:

1. Co musi działać, żeby dom był po prostu używalny?
2. Na ile godzin ma wystarczyć: na sześć, na dobę, czy na trzy dni?

Odpowiedzi wprost przekładają się na koszt rozwiązania.

Czego sama fotowoltaika nie załatwi

Warto to powtórzyć, bo to najczęstsze nieporozumienie: zwykła instalacja fotowoltaiczna wyłącza się razem z siecią. Żeby dom miał prąd podczas awarii, potrzebny jest falownik z funkcją zasilania awaryjnego i magazyn energii, a obwody, które mają działać, muszą być wydzielone w rozdzielnicy. Sam magazyn bez odpowiedniego falownika też nie wystarczy. To musi być zaprojektowany układ, nie zbiór urządzeń.

Zimą jest trudniej

Awarie najczęściej przychodzą przy silnym wietrze i oblodzeniu, czyli wtedy, gdy produkcja z paneli jest najniższa, a zapotrzebowanie na ogrzewanie najwyższe. Grudniowy dzień daje ułamek tego, co czerwcowy.

Dlatego system pomyślany pod awarie projektuje się pod zimę, nie pod lato. Czasem najrozsądniejsze jest połączenie: magazyn na podstawowe obwody plus agregat jako wsparcie na dłuższe przerwy.

Chcesz wiedzieć, co u Ciebie ma działać przy braku prądu i ile to kosztuje? Zobacz systemy off-grid i zasilanie awaryjne albo napisz do nas.